محمد الريشهري

70

دانشنامه امام مهدى ( ع ) بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ ( فارسى )

إمامى مَن أثبَتَ هذَا المُصحَفُ إمامَتَهُ مِن وُلدِ جَعفَرِ بنِ مُحَمَّدٍ . « 1 » به امام رضا عليه السلام گفتم : اى پسر پيامبر خدا ! در بارهء زراره برايم بگو كه آيا پدرت را به امامت قبول داشت ؟ فرمود : « آرى » . به ايشان گفتم : پس چرا پسرش عبيد اللَّه را فرستاد تا از وصىّ امام جعفر صادق عليه السلام خبر بگيرد ؟ فرمود : « زراره حقّ امامت پدرم و نصّ پدرش بر [ امامتِ ] او را به رسميت مىشناخت و دليل اعزام پسرش براى خبر گرفتن از وضعيت پدرم ، اين بود كه بداند آيا تقيّه را در اظهار امامت او و نصّ پدرش بر آن را كنار بگذارد يا نه . و وقتى پسرش عبيد اللَّه طول داد و از او درخواست شد كه نظرش را در بارهء پدرم بدهد ، از آن جا كه دوست نداشت بدون دستور امام ، اقدام به آن كند ، قرآن را روى دست گرفت و چنين گفت : « خداوندا ! همانا امام من ، كسى از فرزندان امام صادق عليه السلام است كه اين قرآن ، امامتش را تأييد كرده باشد » . 3 . با توجّه به احاديث فراوانى كه به امامت امام كاظم عليه السلام تصريح دارند « 2 » و با علم به شخصيت و وجاهت زراره در ميان اصحاب ، مىتوان گفت كه زراره سال‌ها قبل از شهادت امام صادق عليه السلام ، در بارهء امام بعدى ، شناخت كافى داشته است . 4 . برخى از گزارش‌ها دلالت دارند كه زراره ، پس از وفات امام صادق عليه السلام ، حدود دو سال زنده بوده است ؛ زيرا او در سال 150 هجرى قمرى وفات كرده است . « 3 » در اين صورت ، نمىتوان پذيرفت كه او در اين مدّت نسبتاً طولانى ، نتوانسته جانشين امام صادق عليه السلام را بشناسد . بر اين اساس و با عنايت به موقعيت علمى زراره و شهرت احاديث مربوط به

--> ( 1 ) . كمال الدين : ص 75 ، بحار الأنوار : ج 47 ص 338 ح 18 . ( 2 ) . بيش از سى روايت در اين زمينه وجود دارد ( ر . ك : الكافى : ج 1 ص 307 باب « الإشارة و النصّ على أبىالحسن موسى عليه السلام » ، الإرشاد : ج 2 ص 216 « فصل فى النصّ على إمامة موسى بن جعفر عليهما السلام بالإمامة من أبيه » ، الإمامة و التبصرة : ص 66 باب « إمامة موسى بن جعفر عليه السلام » و ص 71 باب « إبطال إمامة إسماعيل بن جعفر » و ص 72 باب « إبطال إمامة عبد اللَّه بن جعفر » ) . ( 3 ) . رجال النجاشى : ج 1 ص 397 ش 461 ، رجال الطوسى : ص 210 ش 2744 .